And you may ask yourself
Where does that highway go to?

Uit: Once in a lifetime
David Byrne

Guatemala

15-3-'10 - 14-4-'10
Tijdsverschil - 7 uur
€1 = 11 Quetzal

door Martine

’s Morgens vroeg vertrekken we van het eiland Utila in Honduras met de boot naar de kust en vervolgens met drie verschillende bussen naar de grens. Het is een makkelijke grensovergang, we vragen of iemand ons paspoort wil bekijken maar de douane beambten maken liever een praatje. Een laatste bus brengt ons naar Peurto Barrios waarvan we de volgende dag de ferry naar Livingston nemen.

Livingston ligt aan de Caribische zee , is alleen te bereiken per boot en is oorspronkelijk een Garifuna dorp. Die vind je langs de halve kust van Centraal Amerika, van Costa Rica tot Guatemala. De Garifuna’s zijn zwarte, Engels sprekende Caribiërs, zoals op de eilanden, afstammelingen van de slaven dus. Maar de Spaanstaligen en de toeristen lijken het dorp overgenomen te hebben. Een rastafari verteld ons dat ze een eigen gemeenschap hebben, buiten het dorp. Hij zegt dat daar geen toeristen komen, want “people are afraid , afraid for the black man.” Geen idee hoe je er moet komen, het staat in geen enkele reisgids, zou dat er iets mee te maken hebben?
“I know Holland man, I’ve been there so many times, in Utrecht.” Hij heeft aan aantal keer op het conservatorium met zijn Garifuna band gespeeld en weet nu precies hoe de Nederlanders zijn. “people in Holland are not free man, they are not happy.” Die kan je in je zak steken.

De waterval waar we naartoe wilden is droog, verder is er weinig te zien in het dorp en daarom nemen we, na een nacht in Livingston, de boot naar Rio Dulce (Zoete Rivier). Het is een mooie tocht, het eerste stuk varen we tussen verticale rotswanden terwijl pelicanen langs vliegen. We worden gedropt bij een hostel aan een zij riviertje, midden in het groen. Een heerlijke plek, lekker eten, hangmatten, wifi, een grote bungalow en koud bier. Wat wil een mens nog meer? Misschien wat minder van die stekende paardenvliegen. Bíjna perfect.

Boottocht over de Rio Dulce, naar Rio Dulce.

Rio Dulce.

We hijsen ons voor een dag uit de hangmat en gaan naar een waterval. Alwéér een waterval? Ja. Maar wel een speciale. Meestal hebben watervallen ijskoud water maar deze is anders. Het voelt als een warm bad. Iets té warm zelfs op sommige plaatsen. Heerlijk.

Stomend heet water.

Antigua

Antigua is een prettig stadje met keienstraten en mooie verzorgde huizen. Er wonen vrij veel buitenlanders en er komen veel toeristen. Met gevolg dat er veel westers georiënteerde restaurants zijn, wat vooral voor Edwin erg fijn is. Hij heeft het niet zo op de locale maaltijden en kan geen rijst en bonen meer zien.

Het is een populaire plaats om Spaanse les te nemen, en dat gaan we dan ook doen. We vinden een school die goed aangeschreven staat en betaalbaar is. En niet onbelangrijk, op twee minuten lopen van ons hostel.

De lessen zijn niet klassikaal, we hebben een lerares voor ons tweeën. Tenminste, de eerste dag. Na drie en een half uur gemartel met persoonlijke voornaamwoorden en werkwoord vervoegingen houd Edwin het voor gezien. Hij kan nog niet tot tien tellen in het Spaans en denkt niet dat deze lessen nut hebben. Ik heb de afgelopen maanden het boekje “Wat En Hoe In Het Spaans” bestudeerd en mijn woordenschat is iets groter. En het lijkt me leuk om een soort van conversatie te kunnen voeren in brokjes Spaans. Dus de volgende zeven middagen zit ik alleen met juf Iliana in een hokje te ploeteren. De eerste vijf lessen voornamelijk werkwoord vervoegingen. Toen ze daarna aan de verleden tijd wilde beginnen werd het me wat te droog. “Muy importante” zij ze nog, maar ik wil een zin kunnen maken en dus zijn we de laatste drie middagen vooral aan het converseren geweest. “Muy interesante”. Huilen van het lachen over de rare dingen die we zeggen, haar Engels is na 25 jaar lesgeven nog steeds bedroevend en mijn Spaans… Tja. Ik ken nu meer woorden en kan me iets duidelijker maken maar als ik vloeiend Spaans wil spreken mag ik er nog wel een maand of wat aan vast knopen. Maar we blijven vrijwel het hele jaar in Spaanstalige landen dus ik heb nog wel gelegenheid genoeg om te oefenen.

Iliana in ons lokaaltje.

Semana Santa

Voor de Guatemalteken is Pasen belangrijker dan kerst. Weken van tevoren zijn de eerste processies. Mannen in een paarse jurk met een witte lap op het hoofd dragen een zwaar houten podium waarop Jezus de hoofdrolspeler is. Er achter loopt de fanfare treurige muziek te spelen. Vervolgens komen de dames, in zwart wit gekleed en een kanten doek over hoofd en schouders. Ook zij lopen met zo’n gevaarte, maar dan met Maria in de hoofdrol. Ze worden geflankeerd door rijen mannen en vrouwen om hen af te wisselen. Dat gebeurt vaak, je ziet aan de gezichten van de dragers dat ze afzien.

Processie.

Sterke dames die vaak ook nog eens op hakken lopen, en dat op die keien.

De straten waar ze over lopen zijn versierd met smalle tapijten van bloemen, dennennaalden en/of gekleurd zaagsel. Ik vind het leuk om een eind voor de processie aan te lopen om te zien hoe buren met elkaar bezig zijn de tapijten te maken. Voor de zaagseltapijten hebben ze platen triplex met bloempatronen er uit gezaagd als mal. Die wordt dan op de basislaag zaagsel gelegd en de patronen worden gevuld met felgekleurd fijngemalen zaagsel. Zo gauw de processie er over gelopen is wordt wat er van over is meteen opgeruimd door de gemeentereiniging en is het hele gebeuren weer uitgewist.

Zaagseltapijtje.

Vanaf een week voor Pasen is het elke dag bal, processies en uitbeeldingen van gebeurtenissen uit de bijbel in de kerken. Hoe dichter het op goede vrijdag aan komt, hoe gekker. Steeds meer processies, ook door kinderen en op donderdag begint er zelfs een processie om zeven uur ’s avonds om door te gaan tot zes uur in de morgen. Ik word ’s nachts twee keer wakker van de muziek maar heb al zoveel processies gezien dat ik er mijn bed niet meer voor uit kom.

Kinderen met wierrook.

Het is voor ons ook een bijzonder goede vrijdag. Rond de middag rijden we naar het vliegveld om Jonas “the Danish Dynamite” op te halen. We hebben met Jonas in juni 2008 een maand door Mongolië getrokken en dat vroeg om een vervolg. Het heeft even geduurd maar nu is hij er dan, en wel voor een maand. Hij is zo’n 36 uur onderweg geweest om op een voordelige manier bij ons te komen. Net op tijd voor het hoogtepunt van de festiviteiten in Antigua. Maar wanneer we hem op ons af zien komen lopen met een wit gezicht en flinke wallen weten we al dat we hem vannacht ook niet hoeven te wekken voor de processie.

Een ander Antigua

We zijn niet altijd actief de wereld aan het bekijken, de grote hoeveelheid nieuwe indrukken vragen om veel tijd om die te in te laten werken. Die tijd breng ik graag door achter ons fijne laptopje. Zo vond ik op www.wereldwijzer.nl het bericht van de Nederlandse Tessa, zij kan altijd vrijwilligers gebruiken voor projecten van haar stichting T.E.S.S.Unlimited.
Na wat heen- en – weer gemail staan twee afspraken voor 2^e paasdag. ’s Middags in een ziekenhuis en ’s avonds met het daklozenproject.
Omdat we hard ons best hebben gedaan op onze opdrachten staat er nog een aardig bedrag open voor de “goede doelen” dus op naar de markt. Baby shampoo, olie, talkpoeder en luiers stond er op Tessa’s verlanglijstje. De luiers moeten even ergens anders vandaan gehaald worden, tien pakken hebben ze niet op voorraad, en wanneer Jonas ook nog vijf pakken besteld wordt er even moeilijk gekeken maar uiteindelijk hebben we alles wat we nodig hebben.

In het ziekenhuis is een afdeling met baby’s en kinderen met verschillende aandoeningen. De verpleegsters doen niet veel meer dan het verzorgen. Een plonsje water er overheen, aankleden en een fles er in. Tessa en haar vrijwilligers zijn er gelukkig om aandacht en warmte te geven. De ouders van deze kinderen zijn vaak te arm en wonen te ver van Antigua af om ze te komen bezoeken.
Het ziekenhuis is gratis. Tot op zeker hoogte dan. De onderzoeken en het verblijf kosten niets maar medicijnen en operaties moeten door de ouders betaald worden en dat is vaak een probleem. T.E.S.S.unlimited helpt ouders hierbij, ze moeten zelf wel naar draagkracht meebetalen.
Tessa stelt alle kinderen aan ons voor en verteld wat de vele problemen zijn. Daarna mogen we ze een fles geven. Wanneer een verpleegster naar me toe komt lijkt het alsof ze “mijn” baby wil verschonen. Ik zal het wel weer niet goed begrijpen, mijn Spaans is nog niet geweldig. Als een baby de fles krijgt ga je dat toch niet onderbreken?! Dus wel, en Tessa geeft aan dat het een van de vele dingen is die ze nog wil veranderen.

Op www.tessunlimited.nl kan je lezen over het ziekenhuis en de andere projecten, hoe lang / waarom / waarmee ze bezig is, hoe jij kan helpen en je kan meer foto’s bekijken.

’s Avonds lopen we met Marlies en Jessica van de stichting PorEso mee om daklozen van vitamines en medicijnen te voorzien. Voor de veiligheid gaan twee mannen van de toeristenpolitie met ons mee. We lopen langs twee vuilnisbelten. Op de ene liggen een paar matrassen, daar wonen een aantal mensen. Ik vraag me af hoe ze overleven in het regenseizoen. Bovendien koelt het ’s nachts behoorlijk af.

De tweede belt is nog in bedrijf. Er is net een lading overrijpe mango’s aangekomen en die worden snel verorberd. Mensen werken daar voor € 10 per week. Net genoeg om, samen met de gevonden voedsel resten, in leven te blijven. Alle vuilnis wordt met de hand gesorteerd. Het is heftig te zien hoe vies de handen van de vuilnismannen zijn, en daar leg ik dan het vitaminepilletje in. Zou de dosis vitamine genoeg zijn om die bacterieaanval die ze daarmee inslikken tegen te gaan?
De agenten hebben een makkelijke avond, er gebeuren geen rare dingen. Ook al zijn er een aantal lijmsnuivers en alcoholisten bij, iedereen is aardig en beleefd.

Jessica schrijft de gegevens op en maakt wat foto’s van de mensen om ze te kunnen identificeren. Een aantal beschonken heren staat lachend te poseren, ze hebben de grootste lol.

We komen nog een huilende, aangeschoten vrouw tegen wiens baby in het ziekenhuis ligt, Marlies belooft er de volgende dag te gaan kijken. Daarna halen we van het opdrachtengeld een voorraadje vitaminepillen en medicijnen. Dat kost even tijd en daardoor komen we later dan gewoonlijk op een binnenplaats waar een aantal daklozen overnachten. Hoewel het nog maar 20.30 uur is ligt er een hele rij mensen te slapen. Al gauw zijn ze allemaal wakker voor de wekelijkse vitaminepil. Aan deze binnenplaats huurt de stichting Per Eso een kamertje voor een 80 jarige dame en haar verstandelijk gehandicapte kleindochter. Nu wordt het nog even spannend. Er is een man bij hen in getrokken die op het bed van de kleindochter slaapt, en misschien ook wel mét haar slaapt. Het lijkt een vriendelijke man, heel behulpzaam. Wanneer oma ziek is zorgt hij voor haar, en haar kleindochter. Maar ’s avonds drinkt hij en dan gaat het fout. De dames zijn duidelijk bang voor deze man en Marlies zegt hem dat hij vanavond nog een andere slaapplaats moet zoeken. Daarna vertrekken we, niet wetend wat de man gaat doen. Het is een lastig verhaal, en er is geen makkelijke oplossing voor. De man hoort daar niet, dat is duidelijk. Maar wat hij gaat doen is nog even de vraag. Marlies zal de volgende dag ook daar gaan kijken.

Op www.poreso.org kan je zien wat deze stichting allemaal doet.

Tessa, Marlies en Jessica, bedankt voor het laten zien van een ander Guatemala en respect chica’s!

Lava

Het wordt weer tijd om wat te bewegen. We beklimmen de werkzame vulkaan Panajachel. Als we geluk hebben kunnen we vlak bij stromende lava komen. We hebben geen geluk. Het vulkanisch gesteente is wel behoorlijk warm en in een bult steen zien we barsten met gloeiende lava, maar geen stroom. Meerdere malen horen we een ploffend geluid en dan komt er een rookwolk uit de top van de vulkaan. Behoorlijk werkzaam dus. Dit zou in een westers land nooit toegestaan worden, veel te gevaarlijk.

Lago de Atitlan

Aan dit meer gaan we naar het hippie dorp San Marcos. Yoga, pyramides en spirituele healings alom. Het dorp zelf stelt niet zoveel voor maar het uitzicht op het meer en de vulkanen is vast goed voor mijn aura, vooral ’s morgens vroeg is het erg mooi.

Ook hier klimmen we weer, en wel naar de “Indian Nose”. Het is een heftige klim maar wel de moeite waard, al hebben we niet het mooiste uitzicht omdat we wat laat zijn begonnen en de daarom is het wat heiig.

“Indian Nose”, hoezo voor de hand liggend?

Het mooiste plekje van Guatemala

Na een lange dag in een klein zweterig busje komen we in aan in Lanquin. Het hostel “El Retiro” is een klein paradijs. Houten bungalows staan verspreid in het glooiend groen, aan een snelstromende azuurblauwe rivier. Een klein minpuntje is dat het water ijskoud is. Jonas heeft al veel opgeschept over de winterbaden die hij in Denmarken neemt maar hij houd het hier niet lang vol in het water. Toch is het heerlijk om aan een touw in de rivier te hangen, af te koelen van de felle zon. En als je dan bijna bevroren bent weer in de gloepeshete zon op te drogen.
We bekijken de met vleermuizen gevulde grotten in Lanquin, tuben op een binnenband over de rivier, drinken bij het kampvuur, Jonas en Edwin houden het ’s avonds lang vol aan de bar en we doen een toertje naar Semuc Champey.

Achter in een vrachtwagentje gepropt doorstaan we de 12 kilometer door de bergen naar de grotten van Semuc Champey. Hier geen aangelegde paden en goede verlichting maar allemaal met een kaarsje in zwemkleding lopen, klimmen en zwemmend door het water. Een beetje spannend maar het ziet er vooral feeëriek uit, al die kaarsjes weerspiegelend in het donkere water.

Weer een klim, dit keer naar een uitzichtpunt. Het is heet en zweterig en eenmaal boven zien we precies wat we op de anzicht kaarten al gezien hadden. Een kleine waterval met daaronder azuurblauwe baden. Z.s.m. naar beneden om daar in af te koelen! Het water is aangenaam, vooral na de ijsbaden die we al eerder namen en met de rest van het groepje vermaken we ons een paar uur met badderen en kletsen. Jonas vermaakt zich vooral met de Duitse Claudia en al gauw heeft hij een afspraak voor een weekendje Berlijn op zak.

Maya ruïnes

Even door de zure appel heen bijten, en dan toch het paradijs verlaten.
Flores is een toeristendorpje op een eiland in een meer. Samen met een reismaatje duik ik de eerst avond het meer nog even in. De mannen bezorgen ons een biertje in het water. “What a hard life” verzuchten we naar elkaar tijdens de mooie zonsondergang.
De volgende morgen worden we om half vijf opgehaald om naar de ruïnes van Tikal te gaan. Het oerwoud rond deze eeuwenoude tempels ontwaakt met ons. De vogels en even later de brulapen. Hoe deze kleine apen zo’n enorme herrie kunnen maken, je kan ze van kilometers ver horen. Je zou er een enorme orang-oetang bij verwachten want het volume is vergelijkbaar met het getrompetter van een olifant.

De ruïnes zijn maar voor een klein gedeelte uitgegraven. Daardoor krijg ik een beetje het Indiana Jones”gevoel. Er valt hier nog zoveel te ontdekken, wat heel duidelijk is door de vorm van allerlei bulten. De tempels zijn in de loop der eeuwen gedeeltelijk ingestort en bedekt met aarde, planten en bomen. Het is een uitgestrekt gebied en daardoor lijkt het niet overspoelt met mensen ook al is dit dé toeristische trekpleister van Guatemala. Misschien ook wel door dat we zo vroeg zijn. Wat later in de ochtend komen we wat tourgroepen tegen met een luid sprekende gids. Een brulaap is er niets bij. Ook al missen we zonder gids alle uitleg, we hoeven ook niet mee te lachen om de standaard grapjes en fantaseren er op los. Ik kijk later nog wel een keer op wikipedia wanneer en waarom wat gebouwd is. ;)